به گزارش خبر نگار روابط عمومی پژوهشکده غدد درون‌ریز و متابولیسم، جلسه ماهیانه کنفرانس تیروئید این پژوهشکده، روز یکشنبه 21 خرداد ۱۴۰۵، با حضور جمعی از اساتید، اعضای هیأت علمی، دستیاران و دانشجویان در سالن همایش‌های پژوهشکده برگزار شد. این نشست علمی با حضور جامعه پزشکی همراه بود و متخصصانی از گروه‌های گوش و حلق و بینی، پزشکی هسته‌ای، جراحی عمومی و آسیب‌شناسی نیز در آن حضور داشتند که نشان‌دهنده رویکرد بین‌رشته‌ای پژوهشکده در مدیریت بیماران تیروئیدی است.

در این کنفرانس تخصصی، دکتر زهرا نوری، متخصص داخلی و دستیار فوق‌تخصص غدد، به عنوان ارائه‌دهنده اصلی، به بررسی سه مورد بالینی چالش‌برانگیز از بیماران مبتلا به سرطان تیروئید پرداخت و آخرین رهنمودهای انجمن تیروئید آمریکا (ATA) مصوب ۲۰۲۵ را در مدیریت تشخیصی و درمانی این بیماران مرور کرد. وی با بهره‌گیری از جدیدترین شواهد علمی، رویکردهای نوین درمانی را برای حاضران تبیین نمود.

دکتر نوری در ابتدای ارائه خود، به بررسی دقیق مورد نخست پرداخت: بیماری ۳۷ ساله با سابقه کارسینوم پاپیلری تیروئید که حدود ۲۰ سال پیش تشخیص داده شده بود. این بیمار طی یک سال، سه نوبت جراحی گردن و سپس یددرمانی درمانی دریافت کرده بود و حدود دو سال پیش با بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن مراجعه کرده بود. وی با اشاره به سابقه بیماری‌های همراه از جمله آرتریت پسوریاتیک و مصرف داروهای متوتروکسات و آدالیموماب، بر اهمیت توجه به تداخلات دارویی و شرایط ویژه بیمار در تصمیم‌گیری‌های درمانی تأکید کرد. یافته‌های سونوگرافی، افزایش سطح تیروگلوبولین و تأیید متاستاز غدد لنفاوی توسط نمونه‌برداری سوزنی، ضرورت بازنگری در برنامه درمانی را آشکار ساخت.

این دستیار فوق‌تخصص غدد در ادامه به بررسی گزینه‌های درمانی موجود برای عودهای ناحیه‌ای در بیماران با سابقه چندین نوبت جراحی گردن پرداخت و گفت: بر اساس رهنمودهای جدید ATA، تصمیم‌گیری برای مداخله یا پایش مستمر باید با مشارکت تیم چندتخصصی و خود بیمار انجام شود. عواملی مانند اندازه غدد لنفاوی (با حداقل قطر بیشتر از ۸ میلی‌متر در ناحیه مرکزی و ۱۰ میلی‌متر در ناحیه جانبی گردن)، سرعت رشد ضایعه، نزدیکی به ساختمان‌های حیاتی مانند اعصاب حنجره‌ای و مری، وضعیت عملکردی تارهای صوتی، زمان دوبرابر شدن سطح تیروگلوبولین، میزان جذب ید و همچنین شرایط عمومی و بیماری‌های همراه بیمار در این تصمیم‌گیری مؤثر هستند.

دکتر نوری با اشاره به روش فرسایش با فرکانس رادیویی (RFA) به عنوان یکی از گزینه‌های کم‌تهاجمی و نوین، اظهار کرد: این روش به ویژه در بیمارانی که کاندید مناسبی برای جراحی مجدد نیستند - از جمله موارد با ریسک بالای بیهوشی، سابقه چندین عمل جراحی قبلی در ناحیه گردن، یا پرتودرمانی قبلی - گزینه‌ای مؤثر و ایمن محسوب می‌شود. وی با استناد به مطالعه مقایسه‌ای انجام‌شده توسط چوی و همکاران که بر روی ۹۶ بیمار تحت RFA و ۱۲۵ بیمار تحت جراحی مجدد انجام شده بود، افزود: میزان بقای بدون عود و کاهش تیروگلوبولین پس از درمان در هر دو گروه مشابه بود، اما عوارض کلی به طور معناداری در گروه RFA کمتر رخ داد (۷ مورد در برابر ۲۷ مورد) و هیپوکلسمی دائمی تنها در ۱۳ بیمار از گروه جراحی مشاهده شد، در حالی که در گروه RFA چنین عارضه‌ای گزارش نشد.

وی در ادامه به دومین مورد بالینی اشاره کرد و گفت: بیمار ۳۸ ساله دیگری با سابقه کارسینوم پاپیلری تیروئید که ۱۰ سال پیش تشخیص داده شده بود و تحت تیروئیدکتومی کامل و سپس لنفادنکتومی گردن قرار گرفته بود، با بزرگ شدن غدد لنفاوی گردن در جریان پایش روتین بیماری مراجعه کرد. پاتولوژی اولیه، میکروکارسینوم پاپیلری به قطر یک سانتی‌متر را نشان می‌داد. این بیمار سابقه دریافت ۱۵۰ میلی‌کوری ید رادیواکتیو در سال ۱۳۹۶ را نیز داشت.

دکتر نوری با بیان اینکه اسکن کل بدن با ید رادیواکتیو در این بیمار، بیماری غیرید‌‌دوست را نشان داد و هیچ گونه جذب غیرطبیعی در بستر تیروئید یا سایر نقاط بدن مشاهده نشد، افزود: در چنین شرایطی، استفاده از روش‌های تصویربرداری دیگر مانند سونوگرافی سریالی و در صورت نیاز تصویربرداری مقطعی با دقت بالا، نقش کلیدی در پایش این بیماران ایفا می‌کند. وی همچنین به اهمیت اندازه‌گیری سطح تیروگلوبولین و آنتی‌بادی ضد تیروگلوبولین در پایش بیماری اشاره کرد و گفت: در بیمارانی که سطح تیروگلوبولین (یا آنتی‌بادی ضد تیروگلوبولین) متعاقب تیروئیدکتومی کامل افزایش می‌یابد، در حالی که سونوگرافی گردن بیماری ساختاری قابل توجهی نشان نمی‌دهد، باید از تصویربرداری مقطعی برای ارزیابی سایر محل‌های متاستاتیک استفاده کرد. به طور تقریبی، هر یک گرم از بافت سرطان تیروئید در حالت مهار TSH معادل یک نانوگرم بر میلی‌لیتر تیروگلوبولین سرم است که این رابطه می‌تواند راهنمای ارزشمندی در تخمین بار توموری باشد.

دکتر نوری در بخش دیگری از این کنفرانس، به سومین مورد بالینی پرداخت: بیمار ۲۵ ساله‌ای که با شکایت توده گردنی و ندول بزرگ تیروئیدی به ابعاد ۳۵ در ۲۲ میلی‌متر در لوب چپ مراجعه کرده بود. وی چالش تشخیص افتراقی کارسینوم مدولاری تیروئید از لنفوم سلول بزرگ و نئوپلاسم فولیکولار آنکوسیتیک را مورد بحث قرار داد. دکتر نوری با اشاره به یافته‌های اولیه سیتولوژی که نمونه را به عنوان نئوپلاسم آنکوسیتیک فولیکولار گزارش کرده بود، گفت: در مواردی که سیتولوژی قطعی نیست، اندازه‌گیری سطح کلسی‌تونین و CEA سرم نقشی حیاتی و تعیین‌کننده در تشخیص دارد. در این بیمار، سطح کلسی‌تونین ۸۶۹ پیکوگرم بر میلی‌لیتر (با محدوده طبیعی کمتر از ۱۲.۶۹) و CEA معادل ۳۶.۸ نانوگرم بر میلی‌لیتر گزارش شد که با توجه به محدوده طبیعی زیر ۵ در افراد غیرسیگاری، تشخیص کارسینوم مدولاری تیروئید را با اطمینان بالا تأیید کرد.

وی در ادامه به ویژگی‌های سیتوپاتولوژیک کارسینوم مدولاری تیروئید اشاره کرد و گفت: سلول‌های توموری معمولاً به صورت پراکنده یا با چسبندگی ضعیف دیده می‌شوند و اشکال سلولی متنوعی از جمله دوکی‌شکل (که ممکن است با سارکوم اشتباه شود)، پلاسماسیتویید (احتمال اشتباه با پلاسماسیتوما)، اپیتلیویید، آنکوسیتیک و حتی سلول‌های غول‌آسای عجیب را شامل می‌شوند. وجود کروماتین نمک و فلفلی که ویژگی بارز تومورهای نورواندوکراین است، می‌تواند کمک‌کننده باشد. همچنین رنگ‌آمیزی ایمونوهیستوشیمی مثبت برای کلسی‌تونین، کروموگرانین و CEA در کنار منفی بودن تیروگلوبولین، تشخیص را قطعی می‌کند.

این فوق‌تخصص غدد در پایان با تأکید مجدد بر اهمیت رویکرد چندتخصصی در مدیریت بیماران مبتلا به سرطان تیروئید، خاطرنشان کرد: پیگیری طولانی‌مدت و پایش دقیق این بیماران با استفاده از ترکیبی از روش‌های بالینی، آزمایشگاهی و تصویربرداری پیشرفته، و همچنین تصمیم‌گیری مبتنی بر آخرین شواهد علمی و مشارکت آگاهانه بیمار، نقش اساسی در بهبود پیامدهای درمانی و افزایش کیفیت زندگی این بیماران دارد. وی اضافه کرد: برگزاری مستمر این گونه کنفرانس‌های ماهیانه با حضور تیم‌های چندتخصصی، فرصت ارزشمندی برای تبادل نظر، به‌روزرسانی دانش پزشکی و ارائه بهترین گزینه‌های درمانی متناسب با شرایط هر بیمار فراهم می‌آورد که در نهایت به ارتقای سطح خدمات درمانی در حوزه بیماری‌های تیروئید منجر خواهد شد.